2019 Ekonomik Krizi

2018 veya 2019 Türkiye Borç Krizi, 2018 Martta başlayan parasal daralma ve borç sorunu yüzünden kur üzerinden patlak veren ekonomik bir sorundur. Vadesi geçen borçların ödenememesi ve Merkez Bankası’nın kur üzerinde etkisiz kalması veya kalmaya zorlattırılması da krizi tetikleyen diğer etmenlerdendir. 2019 Ekonomik krizi 2018’de başlamış ve etkileri 2019 yılında görülmeye başlamış kriz ortamıdır. Çok sayıda esnaf iflas etmiş ve özel sektörün borcu artmıştır. Çok sayıda işten atılma gerçekleştiği için işsizlik %14’leri geçmiş ve genç yaş işsizliği %30’a dayanmıştı. Krize gerçek ve etkili müdahale doların 6,50 rakamlarını görmesiyle başlamıştır. 29 Ağustos gecesi dolar kuru bir gecede yüzde 20’den fazla yükselmiş ve özellikle Asya piyasalarında Türk varlıklarına sahip olan mudiler, Türkiye Piyasasından çekilmişlerdir. Bunun üzerine bir dizi önlem alınmıştır.

Krizin etkisini iyice artması Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın müdahalelerine rağmen Merkez Bankası’nın faiz artırımına gitmesine neden oldu. Geç gelen müdahale TL’nin çok değer kaybetmesine neden oldu. Oluşan devalüasyon ortamında TL dışı varlıklarda duran müdiler zengin olurken, TL varlıklara sahip mudiler ise fakirleşti. Bir gece pek çok varlıklı insan ceplerine para indirdi. Hatta 100 bin TL’lik dolar veya altına sahip bir yatırımcı, bir gecede 20 bin TL para kazanmayı başarırken, 1 milyon TL sahibi bir yatırımcı bir gecede 200 bin TL kazanmayı başardı. Krizin etkileri 2020 yılına doğru etkisini azaltsa da hala etkileri sürmeye devam ediyor. Geçen aylara veya yıla göre işiniz nasıl diye sorulan esnaflar biraz daha iyi diye cevap veriyor. Bu da yapılan müdahalelerin az da olsa işe yaradığını gösteriyor.

Ancak Türkiye’deki ekonomik krizin temel sebebi bu değil. Geçtiğimiz yıllara baktığımızda Türkiye’nin üretim hacminin önemli bir miktarda düşüş yaşadığını görüyoruz. Tarım ve hayvancılık sektöründeki düşüş tüm ekonomiye olumsuz yönde yansıdı. Özellikle yerli ürünler yerine ithal ürünlerin daha kolay para kazandırması nedeniyle tercih edilmesi de ekonomik çöküşü bitirmeye yetti.

Türkiye sıcak paraya bağımlı bir ülke, bu nedenle önümüzdeki yıllarda özelleştirmeler yapılmaya devam edecek. Ancak özelleştirilecek bir kurum kalmadığında ne olur orasını bilemiyoruz..